TB-500

TB-500 wordt online vrijwel altijd genoemd in één adem met BPC-157, als het andere helft van een herstelduo. De claims zijn vergelijkbaar: sneller herstel van pezen, spieren en gewrichten. Ook de onderzoeksbasis is vergelijkbaar, en dat is niet als compliment bedoeld.

Deze pagina beschrijft wat TB-500 precies is, welk onderzoek er onder de claims ligt, en waarom de juridische situatie in Duitsland scherper is dan in Nederland.

Wat is TB-500?

Om TB-500 te begrijpen moet je eerst thymosine beta-4 kennen. Dat is een lichaamseigen eiwit van 43 aminozuren dat in vrijwel alle menselijke cellen en in lichaamsvloeistoffen voorkomt. Het belangrijkste bekende biologische aangrijpingspunt is actine, een eiwit dat het inwendige skelet van cellen vormt en dat een rol speelt bij celmigratie. Cellen die naar een wond toe moeten bewegen, hebben actine nodig.

TB-500 is geen synoniem, ook al wordt het zo gebruikt. De naam verwijst doorgaans naar een korter synthetisch peptide dat overeenkomt met het actinebindende deel van thymosine beta-4. Het idee daarachter is dat het korte fragment goedkoper te maken is en het relevante deel van de werking behoudt.

In de praktijk van de online handel is het onderscheid grotendeels theoretisch geworden. Producten worden onder beide namen verkocht, soms door elkaar, en wat er werkelijk in een flesje zit is voor een koper niet vast te stellen. Dat is op zichzelf al een reden tot terughoudendheid.

Wat laat het onderzoek zien?

Het onderzoek naar thymosine beta-4 als weefselherstellende stof is grotendeels preklinisch. In celkweek is gekeken naar celmigratie en naar de vorming van nieuwe bloedvaten. In dierstudies, vooral bij ratten en muizen, is gekeken naar wondgenezing van de huid, naar hartschade na een infarct, naar hoornvliesschade en naar neurologisch herstel.

Er is ook klinisch onderzoek geweest, maar dan met het volledige thymosine beta-4 en voor heel andere indicaties dan sportherstel: onder meer oogaandoeningen en moeilijk genezende wonden. Dat onderzoek heeft niet geleid tot een goedgekeurd geneesmiddel, in geen enkel rechtsgebied.

Voor TB-500 zoals dat online wordt aangeboden geldt iets simpelers: er is geen gepubliceerd gecontroleerd onderzoek bij mensen. De claims over sneller herstel van een peesblessure of een spierscheur bij sporters berusten dus op dierexperimenten en op ervaringsverhalen, niet op klinisch bewijs.

Bij dierstudies past dezelfde kanttekening als bij andere stoffen in deze categorie. Een gecontroleerd toegebrachte wond bij een proefdier is iets anders dan een chronische overbelastingsblessure bij een mens, en dieronderzoek dat er veelbelovend uitziet vertaalt zich in de geneesmiddelenontwikkeling in de regel juist niet naar klinisch effect.

Waarom dit peptide in de paardensport opdook

Een deel van de bekendheid van TB-500 komt niet uit de humane geneeskunde maar uit de paardensport, waar de stof jarenlang in verband is gebracht met gebruik bij renpaarden en waar antidopingorganisaties er handhavend tegen zijn opgetreden. Dat verklaart mede waarom de stof al vroeg op de radar van antidopingautoriteiten stond, ruim voordat er een noemenswaardige humane onderzoeksbasis was.

Wat niet is aangetoond

Expliciet, omdat online het tegendeel wordt gesuggereerd: er is geen klinisch bewijs dat TB-500 bij mensen peesblessures sneller laat genezen, spierscheuren herstelt, gewrichtsklachten vermindert, littekenweefsel beperkt of de flexibiliteit verbetert. Al die claims zijn afgeleid uit dieronderzoek of uit ervaringsverhalen op fora.

Over de basale farmacologie bij mensen is evenmin iets vastgesteld. Hoeveel er bij welke toediening in de bloedbaan komt, hoe lang het daar blijft, of het het beschadigde weefsel überhaupt bereikt en wat er bij herhaald gebruik gebeurt: geen van die vragen is in gepubliceerd klinisch onderzoek beantwoord. Zonder die gegevens is elke uitspraak over een zinvolle hoeveelheid of een verantwoorde toepassing giswerk, hoe zelfverzekerd die online ook wordt gebracht.

Risico’s

Er bestaat geen bijwerkingenprofiel voor TB-500 bij mensen, om de eenvoudige reden dat het onderzoek dat zo’n profiel zou moeten opleveren nooit is gedaan. Het ontbreken van gemelde bijwerkingen betekent niet dat die er niet zijn; het betekent dat niemand systematisch heeft gekeken.

Een theoretisch punt dat in de literatuur terugkeert, hangt samen met het werkingsmechanisme. Stoffen die celmigratie en de vorming van nieuwe bloedvaten bevorderen, worden met terughoudendheid bekeken in verband met tumorgroei, omdat kwaadaardige cellen van precies die processen gebruikmaken. Of dat bij TB-500 bij mensen relevant is, is niet onderzocht.

Daarnaast gelden de risico’s die met de handel zelf te maken hebben. Poeders uit webshops vallen buiten elke kwaliteitscontrole. Bij tests van in Nederland online gekochte peptideproducten zijn overdoseringen en onbekende verontreinigingen aangetroffen. Bij injecteerbare producten komen daar risico’s op infectie bij. Meer daarover staat op de pagina over de risico’s van online gekochte peptiden.

Juridische status

Nederland

TB-500 heeft geen handelsvergunning als geneesmiddel. Daarmee is het aanbieden, in voorraad hebben, verkopen, afleveren en invoeren voor menselijk gebruik verboden op grond van artikel 40 van de Geneesmiddelenwet.

De gangbare ontwijkroute van webshops, het etiket “uitsluitend voor onderzoeksdoeleinden”, werkt juridisch niet. Een product wordt beoordeeld op zijn objectieve bestemming: wie tegelijk injectiemateriaal en categorieën als “blessureherstel” aanbiedt, maakt duidelijk waar het voor bedoeld is. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft die constructie expliciet als illegaal aangemerkt. Zie ook de pagina over wetgeving rond peptiden.

Duitsland: expliciet in de Anti-Doping-Gesetz

Duitsland heeft de handhaving anders ingericht dan Nederland, en dat is voor TB-500 bijzonder relevant.

Bij het Gesetz gegen Doping im Sport (AntiDopG) hoort een Anlage: een bijlage met stoffen waarvoor de strafbepalingen van die wet gelden. In het onderdeel over groeifactoren staat thymosine-beta-4 met zijn derivaten genoemd, met TB-500 als uitdrukkelijk voorbeeld. De stof is dus niet via een algemene omschrijving gevangen, maar bij naam opgenomen.

Het gevolg is dat het in Duitsland niet alleen om handel gaat. De wet stelt ook het verwerven en bezitten van een “nicht geringe Menge” van deze stoffen strafbaar, wanneer dat verband houdt met doping in de sport. Wat als niet-geringe hoeveelheid geldt, is per stof vastgelegd in een aparte ministeriële regeling. Het gaat hier om strafrecht met gevangenisstraf als mogelijke sanctie, niet om een tuchtrechtelijke schorsing door een sportbond.

Voor Nederlanders die in Duitsland wonen, trainen of bestellen is dat onderscheid geen formaliteit. Grensoverschrijdende bestellingen komen bovendien in beeld bij de douane.

Sport en doping

Op de verbodslijst van het Wereldantidopingagentschap valt thymosine beta-4 onder de groeifactoren in categorie S2, die permanent verboden zijn, dus zowel binnen als buiten wedstrijdverband. Voor sporters die onder een antidopingreglement vallen, inclusief amateurs bij een aangesloten bond, is dat een concreet risico op een schorsing. Dat geldt ook voor het eveneens verboden BPC-157, dat vaak in dezelfde adem wordt genoemd.

Wat je hieruit kunt meenemen

TB-500 is een stof met een aannemelijk klinkend verhaal en een biologische basis die reëel is: thymosine beta-4 bestaat en doet in het lichaam iets met celmigratie en weefselherstel. Maar tussen “dit eiwit speelt een rol bij herstel” en “dit poeder uit een webshop laat jouw achillespees sneller genezen” zit een hele keten aan stappen die geen van alle bij mensen is aangetoond.

Daar komt bij dat de juridische en sportrechtelijke risico’s bij deze stof scherper zijn dan bij veel andere peptiden, zeker over de grens in Duitsland.

Wat online vaak als extra argument wordt gebruikt, is dat TB-500 en BPC-157 elkaar zouden aanvullen. Ook dat is een claim zonder onderzoek eronder: er bestaat geen gepubliceerde studie bij mensen die twee van deze stoffen samen heeft getest, en de veiligheid van gecombineerd gebruik is nergens onderzocht. Het gaat om een verhaal dat op fora is ontstaan en vervolgens door verkopers is overgenomen, niet om een bevinding uit de literatuur.

Een overzicht van alle stofprofielen staat op de pagina met peptidenprofielen.