De wetgeving rond peptiden in Nederland

Het uitgangspunt: wanneer is iets een geneesmiddel?

De Geneesmiddelenwet volgt de Europese definitie uit Richtlijn 2001/83/EG. Die kent twee ingangen, en één ervan is al genoeg:

• Het aandieningscriterium. Presenteert het product zich als middel met een geneeskundige werking? Dan is het een geneesmiddel, ongeacht wat het feitelijk doet.
• Het toedienings- of werkingscriterium. Heeft de stof een farmacologische, immunologische of metabole werking waarmee lichaamsfuncties wezenlijk worden beïnvloed? Dan is het eveneens een geneesmiddel.

Belangrijk is de twijfelregel in artikel 2 lid 2 van dezelfde richtlijn: kan een product zowel onder de geneesmiddelenwetgeving als onder een ander regime vallen, dan wint het geneesmiddelenregime. De grijze zone werkt in deze wetgeving dus systematisch tegen de aanbieder, niet voor hem.

De kernverboden in de Geneesmiddelenwet

Voor de peptiden die online worden aangeboden zijn vooral deze bepalingen relevant:

• Artikel 40 lid 1: het is verboden een geneesmiddel zonder handelsvergunning in het handelsverkeer te brengen.
• Artikel 40 lid 2: verboden zijn ook het in voorraad hebben, te koop aanbieden, verkopen, afleveren, ter hand stellen, invoeren of anderszins binnen of buiten Nederlands grondgebied brengen.
• Artikel 18: fabricage, invoer en groothandel vereisen een vergunning.
• Artikel 84: reclame voor een geneesmiddel zonder handelsvergunning is verboden. Dit verbod is breder dan veel mensen denken: het geldt voor élke vorm van reclame, ook richting professionals.
• Artikel 85: publieksreclame voor receptplichtige geneesmiddelen is verboden. Dit raakt onder meer semaglutide en tirzepatide.

Geen van de peptiden die in de online handel populair zijn, heeft een handelsvergunning. Retatrutide zit nog in klinisch onderzoek. BPC-157, TB-500, CJC-1295 en ipamorelin hebben nooit een goedkeuringstraject afgerond, in geen enkele EU-lidstaat.

Waarom "voor onderzoeksdoeleinden" geen bescherming biedt

De formulering "uitsluitend voor onderzoeksdoeleinden" of "niet voor menselijke consumptie" staat op vrijwel elke peptide-webshop. Het idee erachter is dat je geen geneesmiddel verkoopt zolang je niet zegt dat het voor mensen is.

Die redenering houdt geen stand, om een eenvoudige reden: de kwalificatie gebeurt op basis van de objectieve bestemming, en die blijkt uit het geheel van presentatie, verpakking, reclame, doelgroep en distributiekanaal. Een winkel die injectiespuiten en bacteriostatisch water meelevert, producten indeelt in categorieën als "vetverbranding" en "spieropbouw", en doseringshulpmiddelen aanbiedt, levert daarmee zelf het bewijs waarvoor het bedoeld is.

Toezichthouders hebben dat expliciet uitgesproken. Een woordvoerder van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd formuleerde het zo: het aanbieden van geneesmiddelen zonder handelsvergunning is illegaal, ook met termen als "voor onderzoeksdoeleinden". De NVWA voegde daaraan toe dat een disclaimer je niet ontslaat van de verplichting om je aan de wet te houden.

Buiten Nederland is het oordeel identiek. Het Oostenrijkse BASG noemde de aanduiding in mei 2026 een "reine Schutzbehauptung", oftewel een pure schijnconstructie. Swissmedic constateerde bij de actie "Peptide 2026" dat producten als research chemicals werden verkocht terwijl ze tegelijk voor menselijk gebruik werden aangeprezen. De Amerikaanse FDA stuurde in september 2025 meer dan vijftig waarschuwingsbrieven waarin uitdrukkelijk werd gesteld dat een "research use only"-label geen bescherming biedt.

Handhaving in de praktijk

Websites offline

Tussen november 2025 en februari 2026 onderzochten de IGJ en de NVWA het online aanbod van nieuwe psychoactieve stoffen en zogenoemde research chemicals. In april 2026 maakten zij bekend drieënveertig websites offline te hebben gehaald, getoetst aan de Geneesmiddelenwet, de Opiumwet en de Warenwet.

De inspecties benoemen zelf het patroon dat daarbij hoort: sites die offline gaan, duiken vaak snel weer op onder een andere naam, dan vaak gehost vanuit het buitenland. Dat verklaart waarom Nederlandse peptide-webshops zelden lang bestaan.

Boetes worden openbaar

Sinds 1 januari 2026 maakt de IGJ opgelegde bestuurlijke boetes openbaar, ongeveer veertig per jaar, waaronder boetes voor geneesmiddelenreclame en illegale handel. Dat betekent dat toekomstige handhaving in deze sector met naam en bedrag publiek wordt.

Douane en internationale acties

Particuliere invoer van geneesmiddelen is niet toegestaan. De Douane houdt zendingen tegen, meldt ze aan de IGJ, en pakketten worden in beslag genomen en vernietigd. Daarnaast loopt jaarlijks de internationale Interpol-operatie Pangea. Bij de editie van maart 2026 werden 269 aanhoudingen verricht en circa 5.700 websites en verkoopkanalen verstoord; Interpol benoemde GLP-1-afslankmiddelen daarbij expliciet als groeimarkt voor criminele netwerken.

Sancties

Bestuursrechtelijk kan de IGJ boetes opleggen. Het boetemaximum onder de Geneesmiddelenwet werd verhoogd naar 820.000 euro. Strafrechtelijk is opzettelijke overtreding van artikel 40 lid 2 een misdrijf op grond van de Wet op de economische delicten, met een maximumstraf van zes jaar gevangenisstraf en een geldboete.

Naast de Geneesmiddelenwet kunnen ook de Warenwet (bij orale producten en bij verboden medische claims) en sinds 1 juli 2025 de uitgebreide Opiumwet met lijst IA in beeld komen, afhankelijk van de stof.

Hoe het in Duitsland zit

Voor wie over de grens kijkt: Duitsland is strenger. Naast het Arzneimittelgesetz, dat vergelijkbaar werkt met onze Geneesmiddelenwet, geldt daar het Anti-Doping-Gesetz. Op de bijlage daarvan staan peptiden als CJC-1295, ipamorelin, GHRP-2, GHRP-6, hexarelin en thymosin-beta-4 (TB-500) met naam genoemd. Voor commerciële handel in die stoffen geldt een strafmaat die kan oplopen tot tien jaar.

Handelsverboden gelden daar zonder hoeveelheidsdrempel: de drempelwaarden die vaak worden aangehaald, gelden alleen voor bezit en invoer, niet voor verkoop.

Wat dit betekent voor lezers

De kern is dat de juridische onduidelijkheid die de online handel suggereert, in werkelijkheid niet bestaat. Voor niet-geregistreerde peptiden is verkoop verboden, punt. Wat wel bestaat is een handhavingsachterstand: er zijn meer aanbieders dan de inspectie tegelijk kan aanpakken, en shops verplaatsen zich sneller dan procedures lopen.

Voor wie om medische redenen geïnteresseerd is in GLP-1-medicatie, loopt het legale pad via een arts. Semaglutide en tirzepatide zijn goedgekeurd en op recept verkrijgbaar, met begeleiding en met zekerheid over de inhoud van het product. Wat er in de illegale keten werkelijk in de flesjes zit, staat op onze pagina over veiligheid en risico's.

Deze pagina is een journalistieke weergave van de geldende regelgeving en is geen juridisch advies. Voor een concrete situatie is advies van een advocaat gezondheidsrecht aangewezen.