IGJ en NVWA halen 43 websites offline: wat de handhavingsgolf betekent

In april 2026 maakten de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) bekend dat zij 43 websites offline hebben laten halen. Het ging om sites die zogeheten research chemicals en nieuwe psychoactieve stoffen aanboden, een categorie waar ook veel peptide-webshops zichzelf onder scharen.

Voor wie de markt volgt, is het aantal minder interessant dan wat eromheen wordt gezegd. De inspectie erkent namelijk zelf dat een offline gehaalde site geen eindpunt is.

Wat er precies is onderzocht

Het onderzoek van beide toezichthouders liep van november 2025 tot februari 2026. In die periode zijn Nederlandse aanbieders in kaart gebracht en is hun aanbod getoetst aan drie wetten tegelijk.

De Geneesmiddelenwet is de belangrijkste voor peptiden. Die wet verbiedt het bereiden, invoeren, afleveren, verkopen en ter hand stellen van geneesmiddelen zonder handelsvergunning. Stoffen als retatrutide of andere niet-geregistreerde peptiden vallen daaronder zodra ze feitelijk voor menselijk gebruik bestemd zijn.

De Opiumwet komt in beeld bij stoffen die op lijst I of lijst II staan, of die sinds de uitbreiding van de wet als groep verboden zijn. Een deel van het research chemical-aanbod bestaat uit varianten van bestaande drugs die net buiten een eerdere definitie vielen.

De Warenwet ten slotte regelt producten die als levensmiddel of als consumentenproduct op de markt komen. Daar komt de NVWA in beeld, bijvoorbeeld bij poeders die als supplement worden gepresenteerd maar farmacologisch werkzame stoffen bevatten.

Die drievoudige toetsing is relevant, omdat aanbieders hun product vaak zo positioneren dat het net buiten één van de drie regimes lijkt te vallen. In de praktijk vangt de combinatie vrijwel alles af. Wie meer wil weten over hoe die wetten samen werken, kan terecht op onze pagina over de wetgeving rond peptiden.

De inspectie erkent zelf de beperking

Het opvallendste aan de aankondiging was de nuchterheid ervan. De IGJ stelde erbij dat websites na een takedown vaak snel weer opduiken onder een andere naam, en dat het aanbod regelmatig vanuit het buitenland wordt gehost. Dat maakt een Nederlandse takedown lastiger en soms onmogelijk.

Dat is geen detail. Het betekent dat het cijfer van 43 sites niet gelezen moet worden als “43 aanbieders zijn gestopt”, maar als “43 domeinen zijn onbereikbaar gemaakt”. Wie dezelfde voorraad, dezelfde verzendlijst en dezelfde klantenkring heeft, kan binnen een week een nieuw domein registreren en verder gaan. In onze analyse van het verdwijnpatroon gaan we uitgebreider in op waarom dat zo makkelijk gaat, en welke barrières wél effect hebben.

Voor consumenten heeft dat een praktische consequentie. Het feit dat een shop bereikbaar is, zegt niets over de vraag of die shop legaal opereert. Het zegt hooguit dat de toezichthouder er nog niet aan toe is gekomen of geen aangrijpingspunt heeft in Nederland.

Boetes worden sinds 2026 openbaar

Een verandering die minder aandacht kreeg maar op termijn meer effect kan hebben: sinds 1 januari 2026 maakt de IGJ opgelegde bestuurlijke boetes openbaar. Het gaat om ongeveer veertig boetes per jaar.

Openbaarmaking verandert de rekensom voor aanbieders. Een boete die alleen in een dossier verdwijnt, is een bedrijfskost. Een boete die vindbaar aan een naam gekoppeld wordt, is een reputatieprobleem dat doorwerkt richting betaaldienstverleners, hosters en zakelijke partners. Die partijen doen hun eigen risicobeoordeling en gebruiken publieke handhavingsinformatie daarbij.

Tegelijk is veertig boetes per jaar over de volle breedte van de zorgsector geen groot aantal. Het bestuursrechtelijke instrumentarium is bedoeld voor gevallen waarin de overtreder identificeerbaar en aanspreekbaar is. Bij anoniem geregistreerde domeinen met buitenlandse hosting werkt dat instrument slecht.

Meldingen verdubbelden

Het aantal meldingen dat de IGJ ontvangt over illegaal online geneesmiddelenaanbod verdubbelde naar ongeveer 200 in 2024. Die stijging is op twee manieren te lezen, en beide zijn waarschijnlijk deels waar.

De eerste lezing is dat het aanbod groeit. Dat is aannemelijk gezien de explosieve belangstelling voor GLP-1-achtige stoffen en de zichtbaarheid van peptiden op sociale media.

De tweede lezing is dat melden makkelijker en bekender is geworden, en dat marktpartijen zelf zijn gaan melden. Fabrikanten van geregistreerde geneesmiddelen hebben een direct belang bij het aanpakken van niet-geregistreerde kopieën van hun ontwikkelingsmoleculen, en maken van dat meldrecht gebruik.

Wat het cijfer in elk geval laat zien, is dat het onderwerp op de radar staat. Een verdubbeling in één jaar is in toezichtland een signaal dat capaciteit en prioriteit verschuiven.

Het internationale beeld: Pangea XVIII

De Nederlandse actie staat niet op zichzelf. Tussen 10 en 23 maart 2026 vond operatie Pangea XVIII plaats, de jaarlijkse gecoördineerde actie van Interpol tegen illegale online handel in geneesmiddelen.

De cijfers van die operatie: 269 arrestaties, 66 criminele groepen in beeld gebracht en ongeveer 5.700 websites en online kanalen verstoord.

Twee dingen vallen daaraan op. Ten eerste het woord “kanalen”: het gaat allang niet meer alleen om webshops. Verkoop verloopt ook via berichtendiensten, sociale media en gesloten groepen, waar geen domein aan te pakken valt. Ten tweede het aantal van 66 criminele groepen. Dat wijst erop dat een deel van deze handel niet bestaat uit hobbyisten met een webshop, maar uit georganiseerde ketens met inkoop, herverpakking en distributie.

Dat laatste is voor de gebruiker het meest verontrustende punt. Bij een georganiseerde keten die op marge draait, is er geen enkele structurele prikkel om te investeren in analysecertificaten, steriliteit of doseringsnauwkeurigheid. Wat er in de praktijk uit zulke ketens komt, liet het laboratoriumonderzoek van Pointer en het LUMC zien: alle geteste producten waren overgedoseerd en meerdere bevatten onbekende verontreinigingen.

Wat dit betekent voor consumenten

De handhavingsgolf verandert weinig aan de risico’s die iemand loopt die vandaag iets bestelt. Toezicht richt zich op aanbieders, niet op kopers, en het gaat langzamer dan de markt zich aanpast.

Wel geeft het een realistischer beeld van waar je terechtkomt. Een webshop die peptiden aanbiedt met een disclaimer over onderzoeksdoeleinden opereert in een markt waar toezichthouders in drie landen tegelijk actief zijn, waar domeinen roteren en waar geen enkele partij aansprakelijk is voor wat er in het flesje zit. Waarom die disclaimer juridisch niets oplost, leggen we uit in ons artikel over de research-purposes-only-constructie.

Wie zich afvraagt wat er precies gebeurt als je bestelt bij zo’n aanbieder, vindt meer achtergrond op onze pagina over peptiden kopen en over de risico’s van online gekochte peptiden.